TRADICIONES TRADIZIONS
Ermita de Santo Domingo, dezaga Lo Pirineo También las Rallas de Sto. Domingo encierran su parte de leyenda y misterio, "falordias"  de bandidos apostados en el paso de "O Portillo", para luego recogerse en los numerosos "foraus" (cuevas) de la zona....... .....historias de un antiguo vecino, tío Domingo de Gambadas, que encontró oro en la sierra..........restos de una torre vigía en San Marzal, en la desaparecida aldea de Luzientes...........la misteriosa y sorprendente fuente de Sto. Domingo, donde una vaca sedienta hincó su cuerno en el yermo suelo e hizo manar agua....... y por fin la encumbrada ermita de Santo Domingo, edificada sobre restos del antiquísimo monasterio de San Esteban de Orastre, a 1.524 mts. de altitud.

Impresionante atalaya visual de gran parte del territorio aragonés y navarro.

Espluga en os Tablaus
Ermita de Santo Domingo  

Encara güe en diya mantiene o suyo caráuter relixioso y telurico, en a pintoresca romería debotada a ro santo, antis mas zelebrata ro 25 de chunio, pero güe por ixo d'os beraniantes, se fa lo 25 de chulio, an cantals (piedras), buxo (boj) y una gancha en forma de sirpién, que se fica por o cuello d'os romeros,  s'ameran con os ritos clasicos d'o cristianismo.

A Gancha"Santo Domingo y San Sebastian, libranos de toda fizadura y todo mal"
A Charata n'onor de San SebastianAtrapazindo a charata  

 

 

Se mantiene y celebra asimismo, como patrón del Lugar, la festividad de San Sebastián, el 20 de enero, cuya víspera se encienden las "charatas" (hogueras), de gran tradición en Aragón, donde se dan cita vecinos y visitantes.

 

 

Cada toponimo y tradizions arredol de Longars/Longás, mos charra d'un mundo en decayedura, d'una cultura que ye morindo, d'una fabla, d'una maniera de bibir, d'unas fainas y triballos,.........................Fuen Cobertorata, Solán de Caritá, Peña Ibón, o Forcallo,                    Roxadín, Bal d'Uriella, A Faba, Solán de Buxo, As Bariziellas, Paso d'as          Arrogatas,...............por ixo dende o Ligallo Cultural "CHINELA" de Longars, i-semos alzando repuis d'ixa cultura d'antis mas, y que remane en o esdebenidero, ta fer mas  probeitosa a nuestra bida y o nuestro esprito.

               ¡AU! AIBAR IXA GALBANA, Y FER-TOS UNA GAMBADETA POR LONGARS

                                                                  ¡ESCÁPATE A LONGÁS!